wat moeten we leren om iets te zijn?

De betekenis van scholing is onder andere het volgen van lessen om iets te worden. Je bent systematisch bezig met het ontwikkelen van kennis, vaardigheden en attitudes om een taak uit te kunnen voeren. [zie http://www.encyclo.nl/begrip/Scholing]

Hebben we scholing dan wel nodig om iets te zijn? Houdt het ons niet af van dat waar we goed in zijn en wat we graag doen?

Als anderen jouw werelden van lego prachtig vinden, kun je daar je beroep van maken? Als ouderen het prettig vinden om met je te praten, kun je daar dan je geld mee verdienen? Als jij producten vindt die voldoen aan een bepaalde vraag, zijn daar dan opdrachtgevers voor?

Hoe vaak word je niet gevraagd wat je precies doet in het dagelijkse leven? Veelal wordt daarmee gevraagd naar je beroepsmatige functie en verantwoordelijkheden. Ik praat veel met ouderen of ik vind producten in de wereld die aan bepaalde specificaties voldoet, klinkt dan wel mooi, maar heeft weinig status. Teamleider intramurale zorg,of senior inkoper consumergoods klinkt zakelijker, meer doordacht en professioneler. Hiervoor moet je wel geleerd hebben. Dit ben je geworden.
Als ik met ouderen praat, ben ik aardig, maar aardig zijn lijkt minder te verdienen dan wanneer ik kansberekeningen maak en mensen verzeker met financiële producten.

Maar wat ben je van nature? Ik constateer bij mezelf de worsteling met wat ik ben, of denk te zijn en hoe de wereld mij wil herkennen.
Ik ben schrijver, wordt in de ene wereld niet herkent en ik ben business innovator niet in de andere. Een schrijver business innovator kent überhaupt niemand. Wat ik niet weet is of ik ben wat ik ben omdat ik gestudeerd heb, of dat ik dit ben ondanks dat ik gestudeerd heb. Voor mij zijn mijn studies een feit. Ik heb er waardevolle levenslessen in opgedaan.
Als tegentrend voor scholing zie ik de ´ontscholing´ voorbij komen. Geen meetlat, geen sturing, geen diploma, maar zelf richting bepalen, leven lang leren, zelf verantwoordelijk zijn. Je ontkomt er in de interactie met anderen niet aan te leren van of door anderen. Zou ik kunnen schrijven als een ander me dat niet geleerd had? Zou ik mijn eigen taal hebben ontwikkeld?

Door de vraag te stellen wat we moeten leren om iets te zijn, lijkt de paradox helder te worden: Je bent pas wat als je iets hebt geleerd en als je leert, wordt je iets en ben je het nog niet.
Mijn antwoord op de vraag 'wat moeten we leren om iets te zijn?' zou zijn: niets. Als je niets bent, heb je niets geleerd en ben je niets geworden en kun je alles zijn. Het woord leren lijkt ons af te brengen van de handeling en ons denken te bewegen naar een predicaat, een diploma. Wat je doet en wat je dan bent, gaat veel meer over leven. Leven zou voor mij dus ook een goed antwoord zijn op dezelfde vraag. Leven lang leren. Ik denk dat 'praktijkgericht leren en onderzoek' daarom ook zo populair begint te worden. Het legt meer de nadruk op doen, dan iets worden. Laten we leven. 

3 tips om er weer de vaart in te krijgen.

1. Er zijn vast kansen die je eerder hebt laten liggen om welke reden dan ook: 'Het is niet het goede moment', 'daar zitten ze vast niet op te wachten', 'ik weet niet of ik dit kan'. Die redenen hebben de prioriteit ergens neergelegd en als je dit blijft doen, gaat de vaart er vanzelf uit. Zet de kansen nog eens op een rijtje en laat je niet afleiden door al die 'goede' redenen die echt lijken, maar het zicht op kansen en oplossingen belemmerd.

2. Zie wat je zicht belemmerd. Herken het, en laat het dan liggen. Het is precies datgene dat je zicht belemmerd terwijl uitzicht juist inspireert en kansen biedt. Focus je weer op de kansen.

3. Bepaal 1, 2 of 3 stappen die je wel kunt doen. Geen grote aardverschuivingen, maar een klein telefoontje, iets uitzoeken of opzoeken, iemand weer eens opzoeken of bellen. Eenvoudige dingen. 

Wat er ook gebeurt, er zit dan weer een beetje vaart in. Doe de dingen die wel vaart opleveren. Ik denk dat je er wel bij vaart.

Als je de wereld vanuit hetzelfde perspectief blijft bekijken, verandert er in wezen niets. 'Zoals jij bent, zo is je wereld' (volgens bronnen op internet een uitspraak van Sri Ramana Maharshi). Ik kijk eens om me heen in m'n kamer en zie van alles dat ik mijn wereld noem. Het is mijn huiskamer en ik vind het wel prettig dat die vrijwel hetzelfde blijft. Dit is onderdeel van mijn wereld waarin ik nieuwe ideeën bedenk, leuke gesprekken heb, een gezellig avondje heb met vrienden, of soms helemaal alleen ben en even ontspan. Ik ga doorgaans steeds naar dezelfde plekken toe. Plekken om te werken, plekken waar mijn vrienden wonen, plekken om boodschappen te doen. Ik heb heel veel 'dezelfde plekken' en mijn wereld verandert dan ook niet zo veel. Toch merk ik dat ik aan het veranderen ben en dat met mij ook mijn wereld verandert. Een aantal mensen heeft mijn blik op de wereld en daarmee mijn wereld verruimd. Het is een wereld waarin fysieke plekken er niet zo veel toe doen, behalve dan dat ik steeds meer plekken waardeer waar ik rust kan vinden en waar ik me kan ontspannen. Plekken waar ik vriendschap vind en mezelf kan zijn. In dat mezelf zijn zit mijn grootste verandering. Ik heb het gevoel dat ik veel meer kan en ben, dan dat ik laat zien. Wat ik vooral laat of liet zien, zijn omgevingen waar kennis nodig is, maar kennis is maar een klein deel van mij. Wel belangrijk, maar niet alles. Ik kan namelijk nog veel meer, namelijk er gewoon zijn. Met lijf en leden aanwezig zijn. Bij vrienden en familie, in werkomgevingen, gewoon op straat. Ik merk hoe belangrijk velen het vinden om iets goed te kunnen en te kennen. Kijk maar naar hoe we in het onderwijs wordt beoordeeld en hoe salarisschalen zijn opgebouwd. Er zijn maar weinig handenarbeid gerelateerde banen die meer betalen dan de functie van bankdirecteur. Toch zijn we zonder dit lijf in deze wereld nergens. Mijn lijf voelt ook goed aan of iets goed voor me is, of niet, waar energie zit of wat energie vreet. Een waardevolle kwaliteit die nodig is als ik mijn eigen passie wil uitvoeren. Passie volgens de online encyclo betekent sterk gevoel van liefde, 'een passie voor...'.  Mijn lijf voelt goed aan wanneer ik of iemand anders gepassioneerd is. Dan is er nog mijn geest, mijn bezieling en mijn (be)roeping. Iets dat mij uniek maakt, helemaal meZelf. Ook deze kwaliteit wordt (nu nog) niet altijd betaald, maar maakt de dans van het leven wel de moeite waard. Begeisterung is een mooi woord dat hier bij past en wordt in het Nederlands vertaald naar enthousiasme of geestdrift, maar komt wat mij betreft dichter bij 'de geest of ziel hebben'. In die geest weet ik dat ik deel uitmaak van een groter geheel. Onderdeel van alles en alles onderdeel van mij. Alle drie de perspectieven hebben waarde en betekenis. Het intellect om los van emotie en oude gevoelens slimme rationele keuzes te maken, het lijf om te voelen waar energie zit en me letterlijk daar naar toe brengen en m'n geest om mijn unieke zelf tot uiting te brengen en de dans van het leven te dansen en me te laten leiden door mijn passies en ingevingen. Met dank aan Joyce die me dit heeft laten ervaren, Anja die geen genoegen neemt met alleen mijn intellect, Normy die mij wijst op wat er veranderd is en mijn passie en Frans die me het mooie in mij met veel liefde en geduld laat zien.

Wat een fantastisch weekend op het Natural Networking Festival #NNF12. Een mooi voorbeeld van hoe je met elkaar samenwerkt, ontspanning en ontwikkeling creëert, bouwt aan een prachtige omgeving, vrienden maakt, kind en volwassen bent, elkaar helpt en ondersteunt, etc. 
Dit is wat ik heb geleerd:

• Kik leerde me weer kind zijn en vertrouwen;
• Giel leerde me het mooie in mij en anderen te zien;
• Frans leerde me dat één persoon het verschil kan maken in het ontmoeten van de juiste mensen en dat al die mensen het verschil maken;
• Marian leerde me de belangrijke dingen eerst te zien;
• Roxanne leerde me het verschil tussen spelen en techniek;
• Marcel leerde me dat we harmonie nodig hebben om één te kunnen zijn en anderen en mezelf daarin te vertrouwen;
• Annelies leerde me dat iets soms heel erg lijkt en je het ook kan zien als een manier om te leren zien hoe iets nou eenmaal werkt;
• Martijn leerde me dat je aan fantastische dingen (zoals het NNF) gewoon moet beginnen;
• Marcel leerde me ruimte te maken voor m'n lijf;
• Marije leerde me dat je met heel weinig dingen en heel veel van waar je van houdt heel gelukkig en mooi bent;
• Tjeerd leerde me een naam in een ontmoeting als een waardevolle gift te zien;
• Liza leerde me hoe je die naam kunt onthouden;
• Bas leerde me dat dit moment heel belangrijk is en hoe je het verschil in iemands leven maakt door het gewoon wel te zeggen en dat je soms pas veel later de dankbaarheid ziet;
• Frank leerde me dat je eenvoudig moet beginnen om samen te spelen;
• Tjeu leerde me met mooie dingen (bloemen), mooie dingen te doen;
• CT leerde me over het organiseren van mensen en klanken;
• Marco leerde me dat jezelf laten zien met een persoonlijk verhaal en herkend te worden tot mooie ontmoetingen leiden;
• Marian leerde me dat je door te doen, anderen heel mooi kunt maken;
• De koks leerde me dat je met eten heel veel mensen heel blij maakt;
• Iwanjka leerde me Real-I-Sing, Imagine there is....;
• Zen leerde me kindzien;
• Marieken leerde me te zien hoe belangrijk je kunt zijn voor iemand;
• Patty leerde me relaxed mijn tijd te managen;
• Joost leerde me dat je ook gewoon op je gemak kan wachten en niet altijd wat hoeft te doen of te leren;
• Herman leerde me hoe je ruimte creëert voor belangrijk dingen (Like!);
• Coen leerde me dat sommige dingen op elkaar lijken, maar echt anders zijn;
• Maarten leerde me de ontspannen glimlach zien van een mooie wereld maken;
• Erwin leerde me dat je belangrijke dingen aan anderen moet vertellen, desnoods moet schreeuwen om de ander te vinden;
• An leerde me hoe belangrijk die ene leider is voor het geheel;
• Maartje leerde me hoe belangrijk de eerste introductie in iets nieuws is, om je op je gemak en thuis te voelen;
• Cathy leerde me de zon in te gaan en me te laten bevragen;
• Patricia leerde me dat er tussen de inhoud nog veel meer zit;
• Fanny leerde me dat ook al heb je iets heel moois gemaakt met elkaar, deel dan toch die (kleine) dingetjes en ideetjes die het nog mooier maken;
• Annemiek leerde me dat het zin heeft om iets te delen, ook al weet je niet of het zin heeft;
• Jurgen leerde me dat alles een plek heeft;
• Het NNF leerde me hoe belangrijk het is om goede leiders te waarderen, te danken, te ondersteunen;
• Arjan leerde me het binnenste in me te zien en er naar te luisteren;
• De mensen die ik vergeten ben, leren me mens zijn met al mijn fouten en dat sommige lessen terug blijven komen totdat ik geleerd heb wat ik moest leren;
• Alle anderen die ik niet bij naam ken leerde me dat je samen de ruimte maakt waarin je jezelf ontdekt;
• Alle anderen die er niet waren leerde me dat die ruimte er juist is, omdat zij er niet bij waren.

Met enorme bewondering en waardering voor de creatoren van dit #NNF12 en dank aan al mijn leermeesters en gidsen in mijn leven.

Fotocredits:  http://www.flickr.com/photos/8138698@N08/7924621586/in/photostreamGenomen tijdens het Natural Networking Festival 2012. Creative Commons licentie van toepassing (Share Alike, Attribution). Door Remco Boerma (fotoremco.nl) 

De afgelopen weken heb ik drie keer een workspace geboekt in de open lounge van Seats2Meet. Wat mij betreft een vondst. 

Een aantal inspirerende mensen ontmoet, die passen in mijn filosofie van  samenwerken en netwerken  voor een meer sociale wereld en betere business. 

´t concept is eenvoudig. Je meldt je aan, geeft aan wat je expertises zijn en waar je voor ´open staat´ en je kunt kostenloos werken en lunchen. De tegenprestatie is dat je je sociaal kapitaal, kennis en ervaring, beschikbaar stelt. Wil je meer private space, een rustige plek om te vergaderen of een workshop te doen, dan betaal je daarvoor. 

Het feit dat ik hier nu reclame voor maak, geeft al aan dat het een goed marketing concept is, met een sociaal tintje, dat inspeelt op het nieuwe werken en de trend van het groeiende aantal zelfstandige ondernemers, kleine mkb´ers, online en projectteamgericht werken. Ik denk dat het goed is voor de economie als veel van de leegstaande kantoren en winkelcentra worden omgebouwd naar ontmoetingsplaatsen. Ontmoeting geeft een impuls aan het inzetten en ontwikkelen van je talenten, nieuwe perspectieven en inspiratie, business kansen en begrip voor anderen.

Verbinding kun je op vele manieren maken. Tijdelijk, permanent, fysiek, online, vaste plek, mobiel, op inhoud, op persoon, etc. Je hebt in ieder geval een fysieke, online en/of mentale space nodig. Denk je 'in de box' van 'je eigen plek hebben' of 'een gedeelde plek hebben'? Ik denk dat de gedeelde plek steeds meer voordelen krijgt. We delen onze gedachten in de gesprekken die we voeren, in blogs, rapporten en boeken. Waarom zouden we dan onze plek ook niet delen? De wereld als je thuis. Zie de vele initiatieven zoals http://www.couchsurfing.org/  #meerijden of #liften in twitter, http://opencoffeedomstad.nl/ http://www.wego.nu/nl/ om je auto te delen. Het delen van de lusten en de lasten. Lijkt me een goed model voor Nederland....... en de wereld. 

Vandaag kwam ik erachter wat moed is. In ieder geval voor mij dan. Als ik ergens in vastloop zijn er stappen nodig. Ik kan de moed verzamelen, mezelf laten zien en doen wat nodig is. Mijn inzicht van vandaag is dat het zowel met toestaan als opstaan te maken heeft. De stap die ik vaker mag nemen is 'opstaan', maar soms moet je weten wanneer juist niet iets te doen en te blijven zitten. Toestaan gaat over het toelaten van de gevolgen, wat die ook mogen zijn en toelaten van alles wat er tussen jezelf en je doel zit. De angst, iets verliezen, pijn, maar ook de positieve kant; het geluk, blijdschap en groei. Emoties hebben me op aantal vlakken flink tegengehouden om iets te doen, vaak verbonden aan schaamte of wanhoop. Het toestaan, of 'binnen laten komen' van die emoties vergt soms meer moed dan er tegen tegen te vechten en het 'buiten me te houden', wat misschien wel stoer lijkt, maar uitstel van executie is.

De afgelopen maand heb ik niet geblogd. Het bloggen ben ik vooral begonnen om mijn gedachten te ordenen en vorm te geven, maar daar zijn meer manieren voor. Soms heb ik ruimte en afstand nodig om te ordenen. Twee dingen kwamen daarin de afgelopen tijd bij elkaar. Logos en waarheid. Logos, zoals in logica, meestal vertaald als woord en in de oudheid geduidt als de goddelijke essentie van iedere eenheid. (bron wikipedia.nl, zoekwoord logos). Waarheid = 'wat het is'. Een boom is een boom, een mens een mens, een idee een idee, etc. Als 'dat wat het is' en 'het woord' samenkomen, dan klopt het voor mij weer, is het logisch. Maar het woord waarmee we iets beschrijven en dat wat is, is dat één en hetzelfde? Een bekend gezegde is 'we zien de dingen niet zoals ze zijn, we zien de dingen zoals wij zijn' -  Anaïs Nin. En wij geven daar woorden aan. Daar zit voor mij ook de magie van kunst. De één ziet in een schilderij een happy face of een sad face, de ander in het zelfde schilderij een chinees teken.  Er zit magie in Logos, het woord. Ik creëer ermee en op het moment dat ik het juiste woord gebruik voor bijvoorbeeld mijn gevoel, kan ik het gevoel loslaten.  Het woord en wat het is, is precies dat wat het is. Als ik het weer zie zoals het is, dan houdt het niet langer mijn gedachte bezig. Ken je dat gevoel wanneer je niet op het juiste woord kan komen? De taal creëert een illusie, de illusie dat we het begrijpen. Als we alles los hebben gelaten, blijft dan de creator van het woord over en is daar dan nog logos, een woord voor? 

Iemand sprak laatst een aantal woorden en die raakte me rechtstreeks in de ziel. Op de vraag of de oude man nog wel van zijn demente vrouw kon houden, nu zij niet meer wist wie hij was, antwoorde hij, 'maar ik weet toch wie zij is'. Dan hou je van de essientie van wie iemand is. Ik weet dat wanneer ik 'blij' denk, ik me ook blij voel en dat wanneer ik 'even lekker bloggen' denk, ik vervolgens ook even lekker aan het bloggen ben. Logos en waarheid komen hier samen. Ik ervaar precies dat. Verander ik het woord, verander ik mijn realiteit. Waarom mensen dan dezelfde woorden blijven gebruiken om de realiteit te veranderen, snap ik dan weer niet.
Als we iets willen ervaren, zoals het is, zullen we de woorden moeten gebruiken die precies zijn zoals het is. Logisch.

Wanneer we groei vastleggen in stappen of fasen, presenteren we een dynamisch proces als een statisch iets. Alsof je op een bepaald punt een staat hebt bereikt en dan ook daarin kunt blijven. Vaak kiezen we een assenstelsel, bijvoorbeeld tijd versus prestatie, of leeftijd en kennisniveau en definiëren we verschillende niveaus op verschillende leeftijden. Vanuit het ene perspectief zou je kunnen zeggen dat je gegroeid bent, je hebt bijvoorbeeld meer kennis, maar vanuit een ander perspectief zou je kunnen zeggen dat je juist niet bent gegroeid, met die kennis ontwikkel je bijvoorbeeld meer vervuilende producten en zorg je er (on)bewust voor dat je kinderen straks niets meer te groeien hebben. Dynamiek (alles is veranderlijk) en groei (alles heeft een oorsprong en een bestemming), kun je niet vastleggen, daarmee maak je het statisch. Als je dat al wilt, breng alle mogelijke perspectieven dan naar het midden en bekijk alle andere onderdelen of perspectieven vanuit dat centrale perspectief. Dat wat je als oorsprong kiest (bijvoorbeeld vertrouwen, prestatie of kennis), bepaalt hoe je verandert en waar naar toe. In organisaties en in de wereld, kan de dynamiek en de groei op verschillende plekken verschillen. Het feit dat dynamiek en groei nu juist zo specifiek anders is per afdeling of land, is dus omdat ze die afdeling of dat land als specifiek perspectief kiezen. Ik denk dat in social business, met social media die perspectieven juist bij elkaar komen. Social, van socii, ofwel verbond, maakt er een éénheid van. Ik denk dat uiteindelijk social media er voor zorgen dat perspectieven sneller en makkelijker bij elkaar komen en dat daarmee de dynamiek en groei ook meer afgestemd raken. Bedrijven en mensen die perspectieven makkelijker kunnen delen (verbinden), bijvoorbeeld in sociale contacten en social media, zijn denk ik makkelijker in staat om met de veranderingen mee te gaan.

hoe minder ik doe, des te meer kunnen anderen schitteren. Mijn rol als workshop begeleider werkt vaak het best wanneer ik zo weinig mogelijk doe. Het klinkt misschien vreemd, voor weinig doen, toch betaald krijgen, maar de kunst is iets aan te bieden wat in alle eenvoud zich zelf wijst. Veel van de dingen die ik bedenk, werken, maar alleen als je het zelf doet en zelf ervaart. Ervaren is wat mij betreft de beste manier om te leren. Ik vertelde laatst een student dat ik vaak voor een les niet weet hoe het gaat lopen, maar dat er wel veel energie los komt en studenten enthousiast meedoen. Hij wees mij op een wat je met recht een stille kracht kunt noemen. "Je hebt dus slapende kennis en iemand hoeft dat alleen maar aan te wijzen". En dat is precies wat er gebeurt. Alle kennis heeft een geschikte tijd en plaats en hoeft alleen door een ander aangewakkerd te worden. Je zou het ontwaken kunnen noemen. Het mooie vind ik dat het een gezamenlijk ontwaken is. Degene die 'wijst' heeft dus ook slapende kennis wakker gemaakt. Voor alle kennis is een tijd en plaats, het hoeft alleen aangewezen te worden. Ik denk dat daar de term 'onderwijzer' vandaan komt. Iedereen is dus zowel leerling als meester.

We kunnen het hebben over de details en wat we allemaal gemeen hebben en we kunnen dezelfde woorden gebruiken om het te beschrijven, maar mijn visie is uniek. Wat ik zie is, is wat ik zie. En net nadat ik het beschreven heb, zie ik het al weer anders. Dat moment dat ik net beschreef is namelijk al weer voorbij. Ook al lijkt alles gelijk gebleven, ook al heb ik nog steeds dezelfde naam, wat ik zie is wat anders dan wat ik net zag. Alles is van voorbijgaande aard. Wanneer ik mijn visie gebruik om iets te doen, en wanneer ik samenwerk met jou, komt er iets anders uit dan wanneer ik samenwerk met iemand anders. Het resultaat is uniek. Zelfs als ik 5 seconden later zou zijn gestart, komt er al weer wat anders uit. Tijd speelt een rol, zo lijkt het. Alles wat ik zie, mijn visie, neem ik mee om te doen wat ik doe. Je kunt ook zeggen dat alles wat ik nu zie is hier en nu en dat verandert steeds. Je kunt dan ook de keuze maken om je 'bagage' te gebruiken, al je ideeën en concepten die je kent, of om in het hier en nu te zien wat je ziet. Ik merk dat ik soms volledig vertrouw op wat ik zie en dan weet wat ik moet doen en soms vertrouw op de ideeën en concepten die ik ken. In alle gevallen is mijn visie uniek. Ik zie, ik zie wat jij niet ziet en het is een..... Nou zeg maar gerust alles. Alles wat ik zie is uniek, van mij is er maar één.