wat moeten we leren om iets te zijn?

De betekenis van scholing is onder andere het volgen van lessen om iets te worden. Je bent systematisch bezig met het ontwikkelen van kennis, vaardigheden en attitudes om een taak uit te kunnen voeren. [zie http://www.encyclo.nl/begrip/Scholing]

Hebben we scholing dan wel nodig om iets te zijn? Houdt het ons niet af van dat waar we goed in zijn en wat we graag doen?

Als anderen jouw werelden van lego prachtig vinden, kun je daar je beroep van maken? Als ouderen het prettig vinden om met je te praten, kun je daar dan je geld mee verdienen? Als jij producten vindt die voldoen aan een bepaalde vraag, zijn daar dan opdrachtgevers voor?

Hoe vaak word je niet gevraagd wat je precies doet in het dagelijkse leven? Veelal wordt daarmee gevraagd naar je beroepsmatige functie en verantwoordelijkheden. Ik praat veel met ouderen of ik vind producten in de wereld die aan bepaalde specificaties voldoet, klinkt dan wel mooi, maar heeft weinig status. Teamleider intramurale zorg,of senior inkoper consumergoods klinkt zakelijker, meer doordacht en professioneler. Hiervoor moet je wel geleerd hebben. Dit ben je geworden.
Als ik met ouderen praat, ben ik aardig, maar aardig zijn lijkt minder te verdienen dan wanneer ik kansberekeningen maak en mensen verzeker met financiële producten.

Maar wat ben je van nature? Ik constateer bij mezelf de worsteling met wat ik ben, of denk te zijn en hoe de wereld mij wil herkennen.
Ik ben schrijver, wordt in de ene wereld niet herkent en ik ben business innovator niet in de andere. Een schrijver business innovator kent überhaupt niemand. Wat ik niet weet is of ik ben wat ik ben omdat ik gestudeerd heb, of dat ik dit ben ondanks dat ik gestudeerd heb. Voor mij zijn mijn studies een feit. Ik heb er waardevolle levenslessen in opgedaan.
Als tegentrend voor scholing zie ik de ´ontscholing´ voorbij komen. Geen meetlat, geen sturing, geen diploma, maar zelf richting bepalen, leven lang leren, zelf verantwoordelijk zijn. Je ontkomt er in de interactie met anderen niet aan te leren van of door anderen. Zou ik kunnen schrijven als een ander me dat niet geleerd had? Zou ik mijn eigen taal hebben ontwikkeld?

Door de vraag te stellen wat we moeten leren om iets te zijn, lijkt de paradox helder te worden: Je bent pas wat als je iets hebt geleerd en als je leert, wordt je iets en ben je het nog niet.
Mijn antwoord op de vraag 'wat moeten we leren om iets te zijn?' zou zijn: niets. Als je niets bent, heb je niets geleerd en ben je niets geworden en kun je alles zijn. Het woord leren lijkt ons af te brengen van de handeling en ons denken te bewegen naar een predicaat, een diploma. Wat je doet en wat je dan bent, gaat veel meer over leven. Leven zou voor mij dus ook een goed antwoord zijn op dezelfde vraag. Leven lang leren. Ik denk dat 'praktijkgericht leren en onderzoek' daarom ook zo populair begint te worden. Het legt meer de nadruk op doen, dan iets worden. Laten we leven. 

Wat een fantastisch weekend op het Natural Networking Festival #NNF12. Een mooi voorbeeld van hoe je met elkaar samenwerkt, ontspanning en ontwikkeling creëert, bouwt aan een prachtige omgeving, vrienden maakt, kind en volwassen bent, elkaar helpt en ondersteunt, etc. 
Dit is wat ik heb geleerd:

• Kik leerde me weer kind zijn en vertrouwen;
• Giel leerde me het mooie in mij en anderen te zien;
• Frans leerde me dat één persoon het verschil kan maken in het ontmoeten van de juiste mensen en dat al die mensen het verschil maken;
• Marian leerde me de belangrijke dingen eerst te zien;
• Roxanne leerde me het verschil tussen spelen en techniek;
• Marcel leerde me dat we harmonie nodig hebben om één te kunnen zijn en anderen en mezelf daarin te vertrouwen;
• Annelies leerde me dat iets soms heel erg lijkt en je het ook kan zien als een manier om te leren zien hoe iets nou eenmaal werkt;
• Martijn leerde me dat je aan fantastische dingen (zoals het NNF) gewoon moet beginnen;
• Marcel leerde me ruimte te maken voor m'n lijf;
• Marije leerde me dat je met heel weinig dingen en heel veel van waar je van houdt heel gelukkig en mooi bent;
• Tjeerd leerde me een naam in een ontmoeting als een waardevolle gift te zien;
• Liza leerde me hoe je die naam kunt onthouden;
• Bas leerde me dat dit moment heel belangrijk is en hoe je het verschil in iemands leven maakt door het gewoon wel te zeggen en dat je soms pas veel later de dankbaarheid ziet;
• Frank leerde me dat je eenvoudig moet beginnen om samen te spelen;
• Tjeu leerde me met mooie dingen (bloemen), mooie dingen te doen;
• CT leerde me over het organiseren van mensen en klanken;
• Marco leerde me dat jezelf laten zien met een persoonlijk verhaal en herkend te worden tot mooie ontmoetingen leiden;
• Marian leerde me dat je door te doen, anderen heel mooi kunt maken;
• De koks leerde me dat je met eten heel veel mensen heel blij maakt;
• Iwanjka leerde me Real-I-Sing, Imagine there is....;
• Zen leerde me kindzien;
• Marieken leerde me te zien hoe belangrijk je kunt zijn voor iemand;
• Patty leerde me relaxed mijn tijd te managen;
• Joost leerde me dat je ook gewoon op je gemak kan wachten en niet altijd wat hoeft te doen of te leren;
• Herman leerde me hoe je ruimte creëert voor belangrijk dingen (Like!);
• Coen leerde me dat sommige dingen op elkaar lijken, maar echt anders zijn;
• Maarten leerde me de ontspannen glimlach zien van een mooie wereld maken;
• Erwin leerde me dat je belangrijke dingen aan anderen moet vertellen, desnoods moet schreeuwen om de ander te vinden;
• An leerde me hoe belangrijk die ene leider is voor het geheel;
• Maartje leerde me hoe belangrijk de eerste introductie in iets nieuws is, om je op je gemak en thuis te voelen;
• Cathy leerde me de zon in te gaan en me te laten bevragen;
• Patricia leerde me dat er tussen de inhoud nog veel meer zit;
• Fanny leerde me dat ook al heb je iets heel moois gemaakt met elkaar, deel dan toch die (kleine) dingetjes en ideetjes die het nog mooier maken;
• Annemiek leerde me dat het zin heeft om iets te delen, ook al weet je niet of het zin heeft;
• Jurgen leerde me dat alles een plek heeft;
• Het NNF leerde me hoe belangrijk het is om goede leiders te waarderen, te danken, te ondersteunen;
• Arjan leerde me het binnenste in me te zien en er naar te luisteren;
• De mensen die ik vergeten ben, leren me mens zijn met al mijn fouten en dat sommige lessen terug blijven komen totdat ik geleerd heb wat ik moest leren;
• Alle anderen die ik niet bij naam ken leerde me dat je samen de ruimte maakt waarin je jezelf ontdekt;
• Alle anderen die er niet waren leerde me dat die ruimte er juist is, omdat zij er niet bij waren.

Met enorme bewondering en waardering voor de creatoren van dit #NNF12 en dank aan al mijn leermeesters en gidsen in mijn leven.

Fotocredits:  http://www.flickr.com/photos/8138698@N08/7924621586/in/photostreamGenomen tijdens het Natural Networking Festival 2012. Creative Commons licentie van toepassing (Share Alike, Attribution). Door Remco Boerma (fotoremco.nl) 

De afgelopen maand heb ik niet geblogd. Het bloggen ben ik vooral begonnen om mijn gedachten te ordenen en vorm te geven, maar daar zijn meer manieren voor. Soms heb ik ruimte en afstand nodig om te ordenen. Twee dingen kwamen daarin de afgelopen tijd bij elkaar. Logos en waarheid. Logos, zoals in logica, meestal vertaald als woord en in de oudheid geduidt als de goddelijke essentie van iedere eenheid. (bron wikipedia.nl, zoekwoord logos). Waarheid = 'wat het is'. Een boom is een boom, een mens een mens, een idee een idee, etc. Als 'dat wat het is' en 'het woord' samenkomen, dan klopt het voor mij weer, is het logisch. Maar het woord waarmee we iets beschrijven en dat wat is, is dat één en hetzelfde? Een bekend gezegde is 'we zien de dingen niet zoals ze zijn, we zien de dingen zoals wij zijn' -  Anaïs Nin. En wij geven daar woorden aan. Daar zit voor mij ook de magie van kunst. De één ziet in een schilderij een happy face of een sad face, de ander in het zelfde schilderij een chinees teken.  Er zit magie in Logos, het woord. Ik creëer ermee en op het moment dat ik het juiste woord gebruik voor bijvoorbeeld mijn gevoel, kan ik het gevoel loslaten.  Het woord en wat het is, is precies dat wat het is. Als ik het weer zie zoals het is, dan houdt het niet langer mijn gedachte bezig. Ken je dat gevoel wanneer je niet op het juiste woord kan komen? De taal creëert een illusie, de illusie dat we het begrijpen. Als we alles los hebben gelaten, blijft dan de creator van het woord over en is daar dan nog logos, een woord voor? 

Iemand sprak laatst een aantal woorden en die raakte me rechtstreeks in de ziel. Op de vraag of de oude man nog wel van zijn demente vrouw kon houden, nu zij niet meer wist wie hij was, antwoorde hij, 'maar ik weet toch wie zij is'. Dan hou je van de essientie van wie iemand is. Ik weet dat wanneer ik 'blij' denk, ik me ook blij voel en dat wanneer ik 'even lekker bloggen' denk, ik vervolgens ook even lekker aan het bloggen ben. Logos en waarheid komen hier samen. Ik ervaar precies dat. Verander ik het woord, verander ik mijn realiteit. Waarom mensen dan dezelfde woorden blijven gebruiken om de realiteit te veranderen, snap ik dan weer niet.
Als we iets willen ervaren, zoals het is, zullen we de woorden moeten gebruiken die precies zijn zoals het is. Logisch.

Wanneer we groei vastleggen in stappen of fasen, presenteren we een dynamisch proces als een statisch iets. Alsof je op een bepaald punt een staat hebt bereikt en dan ook daarin kunt blijven. Vaak kiezen we een assenstelsel, bijvoorbeeld tijd versus prestatie, of leeftijd en kennisniveau en definiëren we verschillende niveaus op verschillende leeftijden. Vanuit het ene perspectief zou je kunnen zeggen dat je gegroeid bent, je hebt bijvoorbeeld meer kennis, maar vanuit een ander perspectief zou je kunnen zeggen dat je juist niet bent gegroeid, met die kennis ontwikkel je bijvoorbeeld meer vervuilende producten en zorg je er (on)bewust voor dat je kinderen straks niets meer te groeien hebben. Dynamiek (alles is veranderlijk) en groei (alles heeft een oorsprong en een bestemming), kun je niet vastleggen, daarmee maak je het statisch. Als je dat al wilt, breng alle mogelijke perspectieven dan naar het midden en bekijk alle andere onderdelen of perspectieven vanuit dat centrale perspectief. Dat wat je als oorsprong kiest (bijvoorbeeld vertrouwen, prestatie of kennis), bepaalt hoe je verandert en waar naar toe. In organisaties en in de wereld, kan de dynamiek en de groei op verschillende plekken verschillen. Het feit dat dynamiek en groei nu juist zo specifiek anders is per afdeling of land, is dus omdat ze die afdeling of dat land als specifiek perspectief kiezen. Ik denk dat in social business, met social media die perspectieven juist bij elkaar komen. Social, van socii, ofwel verbond, maakt er een éénheid van. Ik denk dat uiteindelijk social media er voor zorgen dat perspectieven sneller en makkelijker bij elkaar komen en dat daarmee de dynamiek en groei ook meer afgestemd raken. Bedrijven en mensen die perspectieven makkelijker kunnen delen (verbinden), bijvoorbeeld in sociale contacten en social media, zijn denk ik makkelijker in staat om met de veranderingen mee te gaan.

Er is een relatie tussen het fysieke netwerk van mensen en het virtuele netwerk van mensen. Geen rocket sciense, maar onderzoek laat zien dat het virtuele netwerk het sociale isolement van mensen kan vergroten. Hoeveel 'vrienden' heb jij op Hyves? Het lijkt een soort rat race te zijn en als je al weinig fysieke vrienden hebt, ben je op internet al snel uitgeraced. Het sociale netwerk betekent o.a. dat we samen leven in communities of georganiseerde groepen. De sociaal geïsoleerden als groep hebben echter moeite om zich te organiseren, waarschijnlijk doordat ze 'sociale vaardigheden' missen, of geen technologische of economische toegang hebben tot netwerken. Bij sociaal wordt vaak verwezen naar de interactie tussen 'organismen'. Één van de uitdagingen van social networks, en ik denk van maatschappijen en culturen in het algemeen, is het insluiten van buitengesloten mensen. Maar hoe ga je de interactie aan met de mensen die dat juist lastig vinden, niet kunnen, of zelfs mijden? Dat vraagt om veel begrip, interesse en aandacht voor anderen. Onzelfzuchtige eigenschappen die in het algemeen nuttig zijn. Dit zou het sociale netwerk nog socialer kunnen maken. Ik denk dat dit uiteindelijk veel voordelen heeft. Meer mensen doen mee, een beter welzijn, betere economische kansen, meer begrip voor elkaar en uiteindelijk een hoger welvaren. Die vraagt om sociale innovatie, inclusieve economie en vooral mentale innovatie. Als sociaal geïsoleerden niet naar sociale media toe komen, dan moeten sociale media maar naar de sociaal geïsoleerden toe. 

Vernieuwen is vaak alleen een ander perspectief kiezen op iets wat al bestaat en dat nieuwe perspectief creëert weer nieuwe vraagstukken en oplossingen. Je zou kunnen zeggen "alles bestaat al, je hebt het alleen nog niet zo gezien". Of de vernieuwing waardevol is, hangt dan ook sterk af van degene die er naar kijkt, de wijze waarop deze kijkt en van waaruit deze er naar kijkt. Een bosjesman zal geïnteresseerd maar argwanend kijken naar de man met het derde oog, de camera, maar er verder weinig waarde aan hechten. Hij kan er immers geen wild zwijn mee schieten of vuur mee maken en er in zijn primaire levensbehoefte voorzien. Internet, sociale media, communities zijn voor vele mensen als het derde oog voor de bosjesmensen. Ze zien het, bekijken het met interesse en argwaan en gaan door met het gewone leven, wat prima gaat zonder deze ontwikkelingen. De internetgeneratie, social media guru's en communitisten proberen duidelijk te maken dat het toch echt waardevol is, zelfs een must, om er aan mee te doen. Sterker nog, als je niet meedoet, kon je wel eens buitengesloten en achterop raken. Survival of the fittest? Er is ergens een tipping point waar de kleine minderheid het wint van de meerderheid en dat heeft alles te maken met de snelheid van vermenigvuldigen. De grap is nu juist dat dit met internet, social media en communities gebeurt door te delen. Het medium en zijn toepassingen maken het mogelijk veel sneller dan voorheen om visies, documenten, reacties e.d. (perspectieven) te delen. Ook de impact op de fysieke wereld neemt hierdoor sneller toe. Immers, jij bent degene die dat perspectief deelt en dat neem je mee in je dagelijkse leven. Of het goed is dat bosjesmensen op internet gaan, weet ik niet, maar google gaat bijvoorbeeld wel de ontbossing bijhouden en dat zet de bomenkappers en de maatschappij in ieder geval aan het denken. Ik hoop dat de wijze waarop we naar dingen kijken geïnteresseerd en geïnspireerd is en het standpunt van waaruit we dit bekijken een positieve is met waardering, dankbaarheid en begrip. Ik ben er van overtuigd dat we daarmee iets moois kunnen maken van deze (virtuele) wereld.

Ik heb vandaag mijn site laten testen op 5secondtest.com. Het gaat me niet zo zeer om de uitslag, hoewel het me wel weer inzicht heeft gegeven over de effectiviteit van de layout, alswel om het principe waarop deze site is gebaseerd. Je meld je aan, upload een plaatje van je website en laat een test uitvoeren. Wat blijft er bij de bezoeker hangen, waar klikken ze op, welke woorden passen daarbij, etc. Het mooie is, dat een willekeurig testpannel de test doet en feedback geeft. De eerste 5 resultaten zijn gratis en door zelf testen voor anderen te doen, kun je karma punten verdienen, die je kunt inwisselen voor meer resultaten. Je kunt ook resultaten kopen en voor $15 heb je al zo'n 100 resultaten. Een snelle en goedkope test. Dit laat de kracht zien van internet. Je krijgt snel, veel en goedkoop feedback en je kan dit goed toepassen in bijvoorbeeld een prototyping project. Past helemaal in deze tijd. Je maakt een mockup, test, aanpassen, nog een keer etc. Binnen een dag kun je meerdere versies getest hebben. Probeer dat maar eens binnen je eigen bedrijf, of onder klanten voor elkaar te krijgen. Nu alleen nog in het Nederlands.

Het werken met studenten geeft me veel voldoening. Net kreeg ik in de mail een zelfreflectie document van één van de studenten. Het maakt me nederig. Ten eerste omdat deze student kritisch naar zich zelf kijkt en ten tweede dat hij dat met me deelt en ten derde dat ik degene ben die hem mag begeleiden in zijn ontwikkeling. Ik heb de afgelopen tijd veel van ze geleerd. Ze hebben steeds een stap durven maken en ik moet zeggen, we hebben het ze niet makkelijk gemaakt. Het zijn derdejaars studenten die we gekoppeld hebben aan MKB bedrijven waar ze advies aan hebben gegeven op het gebied van internet. Ze hebben het afgelopen week afgesloten met een workshop aan de bedrijven en die van voor tot achter zelf gegeven. De bedrijven waren laaiend enthousiast. Ik heb vooral geleerd dat het geven van vertrouwen mooie resultaten geeft. De meesten zijn hierdoor enorm opgebloeid en enthousiast geworden en de enkeling die met deze verantwoordelijkheid niet om kan gaan, mag de pret niet drukken. Ook zij zullen er van geleerd hebben. Het is mooi om te zien hoe ze zich hebben ontwikkeld. Het mooie is dat ik zeker zo veel van hun geleerd heb, als zij van mij. Leerling en meester tegelijk. Ik denk dat de combinatie Onderwijs en Ondernemer steeds belangrijker wordt. Ze hebben elkaar nodig. Praktijk gericht onderwijs en onderzoek laat zowel de student als het bedrijf opbloeien. Dat is ook mijn ervaring als ondernemer. 
Het maakt het leren en leven leuk. Meesterlijk!

Trends en tegentrends, de één roept dit en als vanzelf ontstaat er ook een tegengeluid en een tegentrend is geboren. De één roept groen, de ander roept ont-groening. We moeten meer digitaliseren versus de digitalisering maakt alles onpersoonlijk. De economie groeit, tegen de economie stagneert, etc. etc. Ik denk dat u er ook wel een paar kunt vinden. Wat ik hoop voor 2010, is het volgende:

1. Meer mensen vullen hun leven in vanuit inspiratie en passie en krijgen daardoor meer kracht en energie.
2. Meer mensen creëren iets waardevols, niet alleen voor zich zelf, maar ook voor anderen.
3. Meer mensen ontwikkelen zich zelf en hebben een grotere bekwaamheid, begrip en verantwoordelijkheid.
4. Meer mensen zijn in staat om te realiseren wat ze willen en managen hun eigen bestaan.

Het lijkt me dat we een mooi 2010 tegemoet gaan. Persoonlijk wil ik ook dit jaar mijn grenzen weer verleggen en nog meer vanuit onbegrensde mogelijkheden mijn dromen verwezenlijken. Ik hoop dat het bovenstaande een trend wordt. Mijn blogs gaan over Business, Creatief, Leven, Onderzoek en Werk. Ik wens u dat u op al deze vlakken voorspoed zult beleven. 

De Economische Verkenning Rotterdam 2009 is uit. Mijn bijdrage vanuit Hogeschool INHolland is te vinden op pagina 38 en 39. Met dank aan Frans van der Reep en Mirjam Louter van het lectoraat Digital World voor het meelezen, evenals Jan Pieters van het ServiceCentrumOndernemen van INHolland Rotterdam en Peter Lems. Het hele document is te downloaden op de site van de gemeente Rotterdam (klik hier voor de link). Onderwijs heeft een belangrijke plek ingenomen in deze verkenning. Niet alleen is het een belangrijke economische factor voor de regio, het wordt ook gezien als één van de motoren om sterker uit de economie te komen en vorm te geven aan de toekomst. Dit zie je ook bij de bedrijven terug die ik voor deze verkenning heb geïnterviewd. Een leven lang leren, is het veel gehoorde devies de laatste tijd. Ik ben het er mee eens. Dit is ook één van mijn motivaties om deels vrijwillig, onbetaald  en deels betaald tijd te besteden aan onderzoek en onderwijs. Ik denk dat kennis en vooral nieuwe kennis soms meer waard is dan een dikke factuur. Overigens denk ik dat onderzoek, onderwijs en ondernemen heel goed samen gaan en dat alle partijen er economisch ook beter van kunnen worden. Het invullen van de maatschappelijke taak (kennisvalorisatie bijvoorbeeld) vanuit de kennisinstellingen gaat volgens mij goed samen met de maatschappelijke verantwoordelijkheid van bedrijven om de markt en de maatschappij op een hoger plan te tillen. Iedereen leert! Hogeschool INHolland heeft ook meegedaan aan de scenario sessies. Ik denk dat er nog heel veel kansen liggen voor de toekomst om Rotterdam, het bedrijfsleven en het onderwijs op een hoger plan te tillen. Ik ben nu al benieuwd naar de Economische Verkenning Rotterdam 2010-2011.